CDA 25 jaar

14-10-2005

Inleiding

Dit jaar viert het CDA haar 25 jarig bestaan. Ter gelegenheid hiervan is onderzoek uitgevoerd onder 501 personen.

Methode en doelgroep
Het onderzoek is uitgevoerd door middel van Web Interviewing (online). Een groep van 501 kiesgerechtigden die tijdens de Tweede Kamer verkiezingen van 2003 op het CDA hebben gestemd is hiervoor ondervraagd.

De resultaten zijn uitgesplitst naar of men nu CDA zou stemmen, leeftijd, geslacht en partijlidmaatschap van het CDA. Het onderzoek heeft plaatsgevonden op donderdag 6 oktober 2005.

Vragenlijst De vragenlijst is ontwikkeld door Interview-NSS in overleg met NOVA/ NPS.



We hebben de respondenten gevraagd naar een aantal onderwerpen met betrekking tot het CDA:

• Huidig stemgedrag CDA'ers
• Sociaal Christen-democratisch leiderschap
• Balkenende als lijsttrekker
• Linksom of rechtsom?
• Kritiek Bert de Vries
• Meningen over het CDA

Resultaten

De helft zou weer CDA stemmen
Ongeveer de helft van de CDA achterban (51%) zou wederom op het CDA stemmen indien er op dit moment Tweede Kamer verkiezingen gehouden zouden worden. Vooral de PvdA (8%), ChristenUnie (6%), SP (4%), de Fractie Geert Wilders (4%) en de VVD (3%) trekken stemmen weg bij het CDA. 18% zou niet stemmen of weet het nog niet.

In totaal zou 66% van de CDA achterban het CDA overwegen indien er op dit moment Tweede Kamerverkiezingen zouden zijn. VVD volgt met 21%, PvdA scoort 17% en de ChristenUnie ten slotte wordt door 16% overwogen.

In totaal 9% van de CDA achterban is lid van een politieke partij. Logischerwijs is veruit de meerderheid van hen lid van het CDA (8%).

Balkenende geniet voorkeur als politiek leider sociale Christen-democraten
43% van de CDA achterban vindt premier Balkenende een goede of zeer goede leider van het huidige kabinet, 22% vindt hem een slecht leider. 46% vindt hem een goed of zeer goed leider van het sociale Christen-democratische gedachtegoed in Nederland, 21% vindt hem een slecht in deze.

• Niet verrassend zijn personen die op dit moment CDA zouden stemmen positiever over hem (61% goed leider kabinet, 64% leider christen democratie), dan personen die dat niet van plan zijn (respectievelijk 8% en 10%).

Men heeft nog een aantal andere personen beoordeeld als leider van het sociale Christen-democratische gedachtengoed in Nederland, namelijk Joop Wijn, André Rouvoet en Maxime Verhagen.

Van hen wordt fractievoorzitter van het CDA Maxime Verhagen het beste beoordeeld: 39% vindt hem een goed of zeer goed leider van het sociale Christen-democratische gedachtegoed. Fractievoorzitter van de ChristenUnie André Rouvoet volgt op korte afstand met 35%. Slechts 12% vindt Staatssecretaris van financiën Joop Wijn een goed of zeer goed sociaal Christen-democratisch leider.

Indien de CDA achterban een keuze moet maken tussen Jan Peter Balkenende en André Rouvoet als leider van het sociale Christen-democratische gedachtegoed in Nederland, is Balkenende een duidelijke winnaar: 49% zou hem nu kiezen, tegenover 22% die Rouvoet zou kiezen. 27% weet het niet of heeft geen voorkeur en slechts 2% noemt iemand anders.

• In dit geval hebben personen die op dit moment CDA zouden stemmen een relatief sterke voorkeur voor Balkenende (71%).
• Daarentegen hebben personen die nu niet meer CDA zouden stemmen een grotere voorkeur voor Rouvoet (31%). Ook hebben relatief meer hoger opgeleiden de voorkeur voor Rouvoet.

Als verkiezingen goed verlopen staat Balkenende stevig als lijsttrekker
59% van de CDA achterban vindt dat Minister-president Balkenende bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen zeker of misschien weer lijsttrekker van het CDA moet worden. 30% vindt echter dat hij dat niet moet worden en 12% weet het niet of maakt het niet uit.

• Personen die nu weer van plan zijn CDA te stemmen vinden relatief vaker dan zij die dit niet van plan zijn dat Balkenende wederom lijsttrekker moet worden.

Indien het CDA bij de komende gemeenteraadsverkiezingen in maart 2006 erg veel zetels verliest, vindt 20% van de CDA stemmers dat het CDA zeker een andere lijsttrekker moet krijgen. 33% vindt dat het CDA misschien een andere lijsttrekker moet krijgen. 32% vindt dit geen reden om van lijsttrekker te wisselen.

• Wederom zijn het vooral personen die nu niet weer op het CDA zouden stemmen, die vinden dat Balkenende in dit geval zeker moet plaatsmaken voor een ander.

CDA stemmers hebben voorkeur voor 'rechtse' coalitie met CDA
De meeste respondenten hebben een mening over de vraag of het CDA, indien zij bij de Tweede Kamer verkiezingen van 2007 voldoende zetels behaalt, een 'linkse' regering (met het PvdA) of een 'rechtse' regering (met VVD) zou moeten vormen.

De 'rechtse' regering heeft de voorkeur bij 45%, vergeleken met 37% die graag een linkse regering ziet. Slechts 6% vindt dat het CDA buiten de regering moet blijven en 12% weet het niet of maakt het niet uit.

• De voorkeur voor een 'rechtse' regering wordt voor een groot gedeelte bepaald door personen die op dit moment CDA zouden kiezen. 60% van deze mensen ziet liever een 'rechtse' regering met de VVD, tegenover 30% bij diegenen die niet van plan zijn weer CDA te stemmen.
• Mensen die op dit moment niet op het CDA zouden stemmen, vinden relatief vaak dat het CDA maar beter helemaal buiten de regering kan blijven (11%).

Meningen verdeeld over kritiek van Bert de Vries
Bert de Vries, oud-fractievoorzitter en oud-minister van Sociale Zaken voor het CDA, oefent in zijn boek 'Overmoed en Onbehagen' felle kritiek uit op het sociaal economische beleid van het huidige kabinet. Ongeveer eenderde (28%) is het inhoudelijk met zijn kritiek eens. Een kwart is het niet met zijn kritiek eens.

Krap de helft (47%) is niet op de hoogte van zijn kritiek of geeft een neutraal antwoord op deze vraag.

• Diegenen die nu CDA zouden stemmen, zijn het relatief vaker oneens met Bert de Vries' kritiek. De anderen zijn het wat meer met hem eens.
• Opvallend genoeg zijn mannen het vaker met hem eens dan vrouwen. Ouderen (50+) zijn het relatief vaker met hem oneens.

16% van de ondervraagden vindt dat Bert de Vries zijn kritiek binnenskamers had moeten houden. 19% vindt het juist goed dat hij zijn kritiek in het openbaar heeft geuit. Voor 37% is het vooral belangrijk dat de discussie wordt gevoerd; hen maakt het niet uit of dat binnenskamers of in het openbaar gebeurt.
Ten slotte vindt 10% dat Bert de Vries helemaal zijn mond had moeten houden, omdat de huidige politici nu de dienst uitmaken en heeft 18% geen mening.

• Personen die op dit moment CDA zouden stemmen, vinden relatief vaker dat Bert de Vries zijn mond had moeten houden, of in ieder geval zijn kritiek binnenskamers had moeten houden.

Ruud Lubbers nipt meest populaire (oud)premier
De respondenten hebben een aantal personen een rapportcijfer gegeven voor hun prestaties als (oud)premier van Nederland, te weten Joop den Uijl, Dries van Agt, Ruud Lubbers, Wim Kok en Jan Peter Balkenende.

Ruud Lubbers heeft het hoogste gemiddelde rapportcijfer gekregen, een 7,4. Hij wordt op de voet gevolgd door Dries van Agt met een 7,2.

Men kent Wim Kok een 6,5 toe, Jan Peter Balkenende een 6,3, en als laagste beoordeelt men Joop den Uijl met een 6.0.

Rapportcijfers premiers

(oud) premier	rapportcijfer
Joop den Uijl	6,0
Dries van Agt	7,2
Ruud Lubbers	7,4
Wim Kok	6,5
Jan Peter Balkenende	6,3

CDA heeft zijn waarde bewezen en verdient een belangrijke plek in de politiek
De CDA stemmers kregen een aantal stellingen voorgelegd, om te peilen hoe men op dit moment over de partij denkt. De stellingen worden hieronder behandeld, gesorteerd op de mate waarin men het er (helemaal) mee eens is.

'CDA heeft zijn waarde bewezen en verdient een belangrijke plek in de politiek' 64% is het hier (helemaal) mee eens, 12% (helemaal) mee oneens.

'Het CDA is een gewone partij geworden, maar is niet meer specifiek christelijk' Bijna de helft (47%) is het hiermee (helemaal) eens, 23% is het hier (helemaal) mee oneens.

'Christelijke ideeën horen een belangrijke leidraad te zijn in de politiek'. 47% is het (helemaal) hier mee eens, 23% is het hiermee (helemaal) oneens.

'Bij het CDA weet je nooit met wie ze na de verkiezingen gaan regeren'. 37% is het hier (helemaal) mee eens, 24% is het (helemaal) oneens.

'Het CDA is een goed alternatief als je zelf niet kunt kiezen tussen links of rechts'. 32% is het (helemaal) eens, 34% is het (helemaal) oneens.

'Het zijn de mensen van het CDA waar je op stemt, meer dan op de ideologie van een partij'. Een kwart is het hier (helemaal) mee eens, 38% is het hier (helemaal) mee oneens.

'Gematigde moslims horen helemaal thuis bij het CDA'. 21% is het (helemaal) hiermee eens, eenderde is het hier (helemaal) mee oneens.

'Het CDA zal binnen 10 jaar geen grote rol meer spelen in de politiek'. 11% denkt dat dit (helemaal) waar is, bijna 60% is het hier (helemaal) niet mee eens.

Imago CDA

	(helemaal) mee eens	(helemaal) mee oneens
Waarde bewezen	64%	12%
Een gewone partij / niet christelijk	47%	23%
Christelijke ideeen leidraad	47%	23%
Je weet niet met wie ze regeren	37%	24%
Goed alternatief als je het zelf niet kunt kiezen	32%	34%
Je stemt op de mensen, niet op ideologie	25%	38%
Gematigde moslims horen thuis bij CDA	21%	33%
Over 10 jaar geen rol meer in politiek	11%	59%

---