Kansen nieuwe rechtse partijen

25-08-2006

Kansen nieuwe rechtse partijen
Welke nieuwe rechtse partijen en personen binnen nieuwe rechtse partijen hebben het meeste potentieel?

Inleiding

Aan de Tweede Kamerverkiezingen van november doen vier nieuwe partijen mee die zich profileren ter rechter zijde van de VVD.

Welk deel van de Nederlanders kan zich voorstellen op een dergelijke partij te stemmen? Welke partij is binnen deze groep het meest populair, en maken deze partijen niet meer kans wanneer ze hun krachten zouden bundelen in één partij? In opdracht van Nova heeft Interview-NSS een opninieonderzoek uitgevoerd. Op 22, 23 en 24 augustus ondervroegen wij 848 mensen uit ons E-panel. De resultaten zijn naderhand gewogen om representatieve uitspraken te kunnen doen over alle Nederlanders.

Resultaten

In de volgende paragrafen staan per vraag de resultaten van het onderzoek beschreven.

Een vijfde kan zich voorstellen in november op een nieuwe rechtse partij te stemmen.
Nederlanders konden aangeven of ze en in welke mate ze zich konden voorstellen op een nieuwe rechtse partij te stemmen, de exacte vraagstelling was:

Zoals u wellicht weet zijn er verschillende nieuwe rechtse partijen die bij de Tweede Kamerverkiezingen van november willen meedoen, u kunt hierbij denken aan de Groep Wilders/ Partij van de Vrijheid, de voortzetting van de LPF, de nieuwe partij van Pastors/ één NL of de Groep Nawijn/ Partij voor Nederland. Kunt u zich voorstellen dat u op één van deze partijen zult gaan stemmen?

In de onderstaande tabel staan de antwoorden gesorteerd op drie leeftijdsklassen.

Tabel 1: Kunt u zich voorstellen op een nieuwe rechtse partij te zullen stemmen? (in%)

	Alle Nederlanders	18-34	35-49	50+%
Zeker wel	4	4	4	4
Waarschijnlijk wel	5	6	4	5
Misschien	12	16	12	10
subtotaal	21	26	20	19
Waarschijnlijk niet	19	24	19	16
Zeker niet	60	51	61	65¹
n (absoluut)	848	253	257	338

Basis: alle Nederlanders. ¹95% significant.

Het blijkt dat 21% van de Nederlanders zich kan voorstellen op één van de genoemde partijen te stemmen tijdens de verkiezingen van november. Jongeren zijn iets eerder geneigd op zo’n partij te stemmen dan ouderen. Van de ouderen kan tweederde zich zeker niet voorstellen op een nieuwe rechtse partij te stemmen en van de jongeren de helft.

Hierbij dient te worden opgemerkt dat niet iedereen ook daadwerkelijk op één van deze partijen zal gaan stemmen. Veel zal afhangen van de campagnes, partijlijsten en de profilering en aantrekkingskracht van de andere (grote) partijen. Maar er is zeker wel potentieel aan de rechterzijde van de VVD.

Partij van de Vrijheid van Wilders meest populaire nieuwe rechtse partij
Aan degenen die zich misschien, waarschijnlijk of zeker konder voorstellen is vervolgens voorgelegd welke van de vier partijen het meest aanspreekt:

Tabel 2: Welk van de volgende partijen spreekt u het meest aan? (in%)

	Alle Nederlanders
Groep Wilders/ Partij voor de Vrijheid	56
Partij van Pastors/ Eén NL	17
De voorzetting van de LPF	14
Groep Nawijn/ Partij voor Nederland	13
n (absoluut)	180

Basis: Kan zich voorstellen op één van de nieuwe rechtse partijen te stemmen

De partij van Geert Wilders ‘de Partij voor de Vrijheid’ is onder de groep die zich kan voorstellen op één van de nieuwe rechtse partijen te gaan stemmen het meest populair. De rest volgt op grote afstand.²

Vervolgens is aan zowel de mensen die zich voor kunnen stellen op één van de nieuwe rechtse partij te zullen stemmen als aan degenen die dit zich niet kunnen voorstellen gevraagd wie zij de meest aansprekende rechtse politicus vinden. Ze konden kiezen uit de onderstaande zes politici. Rita Verdonk is weliswaar geen lid van een nieuwe rechtse partij, maar vanwege haar vermoedelijke aantrekkingkracht op het rechtse kiezerpotentieel wel opgenomen in de vraag.

² Daarbij dient te worden opgemerkt dat Wilders daarbij ongetwijfeld profiteert van zijn duidelijk profilering vanuit de Tweede kamer.

Tabel 3: Welk van de onderstaande politici spreekt u het meest aan? (in%)

	Overweegt rechts niet	Overweegt rechts
Rita Verdonk	42	42
Geert Wilders	10	37
Mat Herben	18	7
Joost Eerdmans	15	4
Marco Pastors	10	8
Hilbrand Nawijn	4	3
n (absoluut)	668	180

basis: Alle Nederlanders

Zowel onder Nederlanders die zich kunnen voorstellen op een nieuwe rechtse partij te zullen stemmen als onder dezen die dit niet kunnen, is Rita Verdonk (van de voorgelegde politici) de meest aansprekende. Wilders is alleen onder Nederlanders die zich voor kunnen stellen op een nieuwe rechtse partij te stemmen aansprekend. Hilbrand Nawijn is onder beide groepen het minst aansprekend.

Een gebundelde nieuwe rechtse partij heeft geen groter potentieel
Tevens is gekeken of mensen zich eerder kunnen voorstellen op een nieuwe rechtse partij te stemmen, indien de nieuwe rechtse partijen hun krachten zouden bundelen en wie de lijst van een dergelijke partij zou moeten aanvoeren. De exacte vraagstelling luidde als volgt:

De volgende vier partijen zullen deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen van november. - Groep Wilders/ Partij van de Vrijheid, - de voortzetting van de LPF, - de nieuwe partij van Pastors/ Eén NL en - de Groep Nawijn/ Partij voor Nederland. Als deze partijen hun krachten zouden bundelen in één partij. Kunt u zich voorstellen dat u op deze partij zult gaan stemmen? Wie zou de lijsttrekker moeten worden van deze partij?

Tabel 4: Kunt u zich voorstellen op een nieuwe gebundelde rechtse partij te zullen stemmen? (in%)

	Alle Nederlanders	18-34	35-49	50+%
Zeker wel	3	4	3	2
Waarschijnlijk wel	4	3	5	5
Misschien	16	24	11	14
subtotaal	23	31	19	21
Waarschijnlijk niet	19	18	22	18
Zeker niet	57	50	59	61
n (absoluut)	848	253	257	338

Basis: alle Nederlanders

Er is niet veel verschil tussen het aandeel dat zich kan voorstellen op één van de vier partijen te stemmen (21%) en het aandeel dat zich voor kan stellen op een gebundelde rechtse partij te stemmen (23%).

Jongeren zijn eerder geneigd op een gebundelde nieuwe rechtse partij te stemmen de ouderen, één op de drie kan zich voorstellen dat hij of zij op zo’n partij zal stemmen. Dit geldt voor een vijfde van de ouderen.

Verder kunnen ouderen zich vaker niet voorstellen op zo’n partij te stemmen (61%) dan jongeren (50%).

Aan degenen (23% van de Nederlanders) die zich kunnen voorstellen op een gebundelde rechtse partij te stemmen, is gevraagd wie deze partij zou moeten aanvoeren.

Tabel 5: Wie zou lijsttrekker moeten worden van een gebundelde rechtse partij? (in%)

	Alle Nederlanders	man	vrouw	18-34	35-49	50+
Rita Verdonk	36	28	43	44	24	34
Geert Wilders	32	38	26	29	42	28
Marco Pastors	11	15	7	7	13	14
Mat Herben	7	4	10	6	9	6
Hilbrand Nawijn	6	9	3	4	7	7
Joost Eerdmans	6	5	7	3	5	9
anders	4	3	5	6	2	3
n (absoluut)	200	101	99	80	48	72

Als lijsttrekker voor de gebundelde nieuwe rechtse partij heeft 36% het liefst Rita Verdonk, onder vrouwen en jongeren (18-34) is dit zelfs respectievelijk 43% en 44%. Verder ziet eenderde Geert Wilders graag als lijsttrekker.

---